Uluslararası Holografi çalıştayı serisinin üçüncüsü bizim ev sahipliğimizde
Türkçe
İlki 2021 de çevrimiçi olarak Çek Bilimler Akademisi Fizik Enstitüsü altında genç bir enstitü olan CEICO tarafından düzenlenmiş All Lambdas Holography @ Prague (tüm Lambdalar Prag'da) başlıklı uluslararası çalıştayın en son versiyonu 16-19 Eylül 2025 tarihlerinde Boğaziçi Üniversitesi Feza Gürsey merkezinde gerçekleştirildi. https://all-lambda-holography.fzu.cz/
Holografi, eğri uzayzamanlarda kütle çekimini anlamak için kullanılan çağdaş metodlardan bir tanesi. Fakat bu metod ölçekleri önemsizleştiren tür simetrileri barındıran uzay zamanlar için geçerli. Bu tarz uzay zamanlar içinde en önde gelenleri Lambda semboli ile gösterilen Kozmik sabitli Einstein denklemlerinin boşluk çözümleri. Bu çözümler negatif değerli kozmik sabite sahip Anti de Sitter, sıfır değerli kozmik sabite sahip Minkowski ve pozitif değerli kozmik sabite sahip de Sitter uzayzamanları. İşte tüm lambdalar ailesi bu üç uzayzaman. Bu lambda ailesi uzayzamanları günlük hayatta nerelerdeler derseniz, farklı farklı olgularda karşımıza çıkıyorlar. İvmelenerek çökelen bir geometriye denk gelen Anti de Sitter belli tür karadeliklerin ufukunu çalışırken karşımıza çıkıyor. Minkowksi çözümü düz uzayzaman demek ve parçaçık fiziğini anlamamızda söz sahibi. İvmelenerek genişleyen bir evreni tanımlayan de Sitter ise kozmolojide, ilkel evren ve günümüz evrenini ele alırken bize yardımcı oluyor.
Holografi ilk olarak ailenin negatif lambda bireyi Anti de Sitter'i içeren çalışmalarda ortaya sürülmüş bir metod. Kısa bir süre sonra Minkowksi ve de Sitter içinde bu metodun kullanılabileceği, fakat her bir uzay zaman için o Lambda'nın kendine has özellikleri göz önüne alınarak baştan geliştirilmesi ve yorumlanması gerektiği fark edilmiş. Çoğunlukla araştırmacılar tek bir Lambda işaretine odaklanıp çalışmış.
Günümüzde Holografi'nin bir metod olarak ne kadar genelleşebileceğini, elinin nerelere nasıl uzanabileceğini, anlamak başlı başına değerli. Bunun içinde farklı Lambda'ları titizlikle inceleyen bilim insanlarının bir araya gelebileceği olanaklar oluşturmak önem kazanıyor. Bu motivasyon ile Gizem Şengör CEICO'da MSCA-IF projesi SymAcc'ın da kaynaklarını kullanarak tüm Lambdaları bir araya getiren bir çalıştay yapalım mı dediğinde CEICO da ki bu konulara hakim diğer araştırmacıların da bu fikri desteklemesi ile ALL LAMBDAS HOLOGRAPHY çalıştayları hayat bulmuş oldu. https://symacc.fzu.cz/
En güncelini CEICO, Çekya; KIAS,Güney Kore ve Boğaziçi ve İTÜden oragnizatörler ile beraber Gizem Şengör'ün yürütücüsü olduğu 121C138 nolu TÜBITAK BIDED 2232B projesi altında ve kaynakları sayesinde Boğaziçi Üniversitesi, Feza Gürsey Matematik ve Teorik Fizik Merkezinde 16-19 Eylül 2025 tarihlerinde gerçekleştirdik.
Çalıştayın amacı dünyanın farklı köşelerinden hem genç hem uzun yıllar bu konulara emek vermiş araştırmacıları bir araya getirmek ve olabildiğince farklı Lambda'lar arası bilgi aktarımını motive etmek. Bu seferki çalıştayda ise Amerika Birleşik Devletleri, Brüksel, Fransa, Hindistan, Hollanda ve İngiltere'den konusunda bilinmiş araştırmacılar Çekya, Fas, Güney Kıbrıs, Hırvatistan, İngiltere İtalya ve Türkiye başta olmak üzere çeşitli ülkelerde lisans üstü öğrenciler ve doktora sonrası araştırmacılar ile bir araya geldiler. Bu ve serinin önceki çalıştaylarının detaylarına bu linkten erişebilirsiniz. https://all-lambda-holography.fzu.cz/
Son Güncelleme: 19:25:15 - 21.05.2026
